LUMEN, LUX en CANDELA

Als je in een rijwielhandel voor een display met verlichtingsproducten staat, dan is het lastig om de lichtopbrengst of helderheid van de lampen te vergelijken. Laten we enig licht werpen op deze materie... Lees meerDicht

Lumen (lm)
Lumen is de eenheid die gebruikt wordt om de lichtstroom te meten van een lichtbron.  Lichtstroom verwijst naar de hoeveelheid licht. Het is de belangrijkste term die gebruikt wordt voor het omschrijven van de prestatie van een lamp. Het verwijst naar de mate van licht of lichtenergie die een lichtbron werkelijk uitstraalt. Maar wat wordt er gemeten?

Sommige fabrikanten duiden hiermee de lichtstroom aan van hun gebruikte led of gloeilamp en verzwijgen dat die aanzienlijk wordt verminderd door verlies van lichtopbrengst in de reflector of in het optische systeem (soms meer dan 30 %).

Fig 01

LUX (1 lux = 1 lumen / 1m²)
Lux is de eenheid die de verlichtingssterkte meet van een lichtbron. Deze verwijst naar de intensiteit waarmee een oppervlak wordt verlicht (d.w.z. het verlichte gebied). De term heeft zijn oorsprong in de fotografie en de lichtkunst. Er zijn duidelijke regels waaraan de verlichting van werkomgeving, supermarkten en wegen moet voldoen. Verlichtingssterkte wordt gemeten met luxmeters.

Candela (1 lux = 100 cd*)
Candela is de eenheid die de lichtintensiteit meet van een lichtbron. Simpel gezegd, de lichtintensiteit verwijst naar de sterkte van de lichtstraal in een bepaalde richting. Die hangt af van de lichtstroom (de hoeveelheid licht) en van de hoek van de lichtstraal. De term lichtintensiteit staat voor dat gedeelte van de lichtstroom dat in een bepaalde richting schijnt.

*gemeten op een afstand van 10 m.

Fig 02

De formule van deze twee meeteenheden is:
CANDELA = LUX x METER² (AFSTAND)

Zoals zichtbaar is op alle plaatjes bevat een koplamp meerdere gebieden waarin de waarden van LUX en CANDELA variëren om een ideale koplamp te ontwerpen voor het doel: ZIEN en GEZIEN WORDEN.

ZIEN
Als op een koplamp staat dat hij 20 LUX geeft of 2000 CANDELA betekent het dat de helderste plaats in het lichtbeeld 20 LUX meet op een afstand van 10 meter (FIG.01 en 02). Deze lichthoeveelheid is voornamelijk direct op de weg gericht zodat tegemoetkomend verkeer niet verblind wordt (FIG. 03).

Fig 03

GEZIEN WORDEN
Het licht in het verblindingsgebied mag niet hoger zijn dan 2 LUX*. Voor achterlichten gebruikt men de eenheid CANDELA, omdat hier zeer lage lichtwaarden gemeten moeten worden. Achterlichten stralen tussen de 1 tot 4 CANDELA uit, overeenkomend met 0,01 en 0,04 LUX*.

“Een koplamp is hoofdzakelijk gemaakt voor de fietser om de weg en eventuele obstakels te kunnen zien. Men gebruikt LUX als een eenheid voor de mate van lichtintensiteit, zoals waargenomen met het menselijk oog, van het licht dat een oppervlak raakt. Dus LUX zegt iets over het verlichte oppervlak in een lichtstraal. Een achterlicht is gemaakt om te worden gezien door andere weggebruikers. Men gebruikt de eenheid Candela als een maat voor lichtintensiteit; dat is lichtenergie die een lichtbron uitstraalt in een bepaalde richting. Candela zegt iets over de intensiteit van de lichtbron.”

Jacob Vellinga – Spanninga Group R& D manager

* gemeten op 10 m. afstand

Goedkeuringen

Goedkeuringen zeggen iets over de lichtopbrengst en de kwaliteit in het algemeen van het verlichtingsproduct. Lees meerDicht

Koplampen
In Duitsland wordt de algemene constructie van de lamp gecontroleerd en de lichtopbrengst en lichtspreiding worden getest op 10 Lux of 20 Lux.

In Frankrijk wordt de lichtopbrengst en de lichtspreiding gecontroleerd op 4 lux.
In Nederland kan een vrijwillige test gedaan worden voor een classificatie van 1-ster (>4 lux), 2-sterren (>7 lux) en 3-sterren (>10 lux), waarbij de lichtspreiding wordt gemeten en de bestandheid tegen trillen wordt getest.
In Denemarken bestaat een zelf-certificeringssysteem waarbij fabrikanten zelf de verlichting testen op lichtspreiding met een centrale waarde van 0,04 lux (= 4 cd).

Achterlichten
In Duitsland en Frankrijk worden achterlichten gecontroleerd op lichtspreiding en op > 2,5 cd in het centrum.
In Nederland bestaat een vrijwillig systeem om je verlichting te classificeren als 1 ster (> 2 cd), 2 sterren (> 2,5 cd) en 3 sterren (> 4cd).
In Denemarken wordt de verlichting bij de leverancier gecontroleerd op een lichtspreiding van > 4 cd.

Voor reflectoren zijn de verschillen minimaal. Een ECE (of vergelijkbare) reflector is toegestaan, behalve in Duitsland waar het Z-type reflector voor de drager is vereist.

“Om fietsverlichting te kunnen verkopen die toegestaan is in het verkeer, is goedkeuring nodig in verschillende Europese landen. Goedkeuringen zeggen iets over de lichtopbrengst en de kwaliteit in het algemeen van het verlichtingsproduct.  Spanninga volgt altijd de regels in landen om zich aan de wetgeving en minimale veiligheidseisen te houden voor fietsverlichting die in de betreffende landen gelden”.


Jacob Vellinga – Spanninga Group R&D Manager

spaninga news
find your ideal light
light explained by pros
scustom made